Een levensmiddel mag niet beloven dat het een ziekte voorkomt, behandelt of geneest; dat is een verboden medische claim. Een gezondheidsclaim mag alleen worden gebruikt wanneer zij wetenschappelijk is onderbouwd, door de EU is beoordeeld en goedgekeurd én aan de voorwaarden voldoet. Kijk daarom naar de exacte zin, niet naar het groene etiket of het woord natuurlijk.
Wanneer is een zin een medische claim?
De NVWA zegt helder dat medische claims altijd verboden zijn bij levensmiddelen. Een supplement mag dus niet worden verkocht met de belofte dat het een aandoening geneest, voorkomt of behandelt.
Let op het werkwoord. “Geneest”, “bestrijdt”, “voorkomt” en “behandelt” zijn duidelijk. Een zin kan hetzelfde doen zonder dat exacte woord te gebruiken, bijvoorbeeld door te beloven dat medicatie niet meer nodig is of dat een product een vastgestelde ziekte oplost.
Een waarschuwing is nog geen definitief juridisch oordeel over een merk. Leg de letterlijke tekst vast en laat de bevoegde instantie de claim beoordelen.
Wat is dan een gezondheidsclaim?
Een gezondheidsclaim legt een verband tussen een levensmiddel of bestanddeel en gezondheid. Ook zo’n claim mag niet vrij worden bedacht. Volgens de NVWA moet zij wetenschappelijk bewezen en door de Europese Unie beoordeeld en goedgekeurd zijn.
De exacte formulering en gebruiksvoorwaarden zijn belangrijk. Een aanbieder kan niet een toegestaan woord pakken en daar een veel bredere belofte van maken. Controleer daarom de volledige zin, het genoemde ingrediënt en de voorwaarden waaronder de claim is toegestaan.
Op kruiden en supplementen staat waarom de voorkant van een verpakking nooit genoeg is voor een productbeoordeling.
Hoe controleer je de exacte bewoording?
Maak eerst een letterlijke kopie of foto van de claim. Noteer daarna productnaam, aanbieder, URL of verkooppunt en datum. Kijk of de tekst op het etiket, in een advertentie of alleen mondeling werd gebruikt; dat verschil is nuttig bij een melding.
Zoek vervolgens in de officiële informatie van NVWA en het EU-claimsregister. Vergelijk woord voor woord. “Draagt bij aan” is niet hetzelfde als “herstelt”, en een claim voor één ingrediënt geldt niet automatisch voor ieder product waarin dat ingrediënt voorkomt.
Gebruik geen blog, influencer of webshop als eindbewijs dat een claim is toegestaan. Die kan de tekst verkeerd samenvatten of oude informatie tonen.
Waarom maakt natuurlijk een claim niet geldig?
Herkomst en claimrecht zijn twee verschillende vragen. Een plantaardig ingrediënt kan nog steeds onder regels voor levensmiddelen en claims vallen. Het woord natuurlijk bewijst evenmin dat een product veilig is of bij medicijnen past.
Een zin als “natuurlijke behandeling voor depressie” blijft een medische claim. Een afbeelding van bladeren, een traditionele naam of een lange gebruiksgeschiedenis verandert die grens niet.
Controleer naast de claim ook de productinformatie bij kruiden en supplementen. Een correct geformuleerde gezondheidsclaim vervangt geen leesbaar etiket en maakt het product niet automatisch geschikt voor jou.
Hoe leg je een verdachte claim vast?
Bewaar voldoende informatie om de uiting terug te vinden:
- productnaam en variant;
- naam van aanbieder of verkoper;
- exacte claim, zonder eigen samenvatting;
- URL, foto of locatie;
- datum waarop je de claim zag.
Meld een vermoedelijk onveilig product of problematische levensmiddelenclaim bij de NVWA. Bij smartshopregels zie je waarom productstatus en claim apart worden gecontroleerd.
Controleer meer dan het potje. Dezelfde claim kan in een webshoptekst, nieuwsbrief, advertentie, video of mondeling verkoopgesprek staan. Leg vast waar je haar zag en kopieer de volledige zin met de woorden eromheen. Eén afgeknipt woord kan de betekenis veranderen; een volledige schermafbeelding met URL en datum is daarom nuttiger dan een losse parafrase.
Ontbreekt een medische claim, dan is het product niet automatisch veilig of geschikt. Controleer daarnaast de volledige samenstelling en bespreek persoonlijke geschiktheid met een arts of apotheker.
Een claim is geen medisch advies
Gebruik een toegestane gezondheidsclaim niet als diagnose of behandelplan. Ook een correct geformuleerde claim zegt niet dat een product geschikt is bij jouw klacht, medicatie of aandoening. Bespreek dat met een arts of apotheker.
Stop voorgeschreven medicatie nooit op basis van een supplementadvertentie. Krijg je klachten, zoek dan passende professionele hulp. Een verkoopzin kan nooit vaststellen wat jij medisch nodig hebt.
De beste snelle controle blijft hard en simpel: noemt de tekst een ziektebehandeling, preventie of genezing, vertrouw de belofte dan niet. Bij een gezondheidsclaim zoek je de exacte goedgekeurde formulering en voorwaarden op. Alles daarbuiten vraagt verificatie, geen goedgelovigheid.